← Sổ Tay Hôm Nay

Học thuật · Chuyển đổi

Đổi Số La Mã ↔ Ả Rập

Chuyển đổi hai chiều số La Mã ↔ Ả Rập trong phạm vi 1 – 3999 (ký pháp truyền thống). Realtime, có giải thích quy tắc I / V / X / L / C / D / M và ví dụ năm 1990, 2024, 2027. Chạy 100% trên trình duyệt.

Chọn chiều đổi

Kết quả La Mã

MMXXVII

2027 = MM + XX + VII

Bảng 7 ký tự La Mã

Ký tựGiá trịGhi chú
I1Đơn vị
V5Bàn tay 5 ngón
X10Hai bàn tay
L50Nửa của C
C100Centum (Latin)
D500Nửa của M
M1000Mille (Latin)

5 quy tắc chính

  1. Lặp tối đa 3 lần liên tiếp. III = 3 hợp lệ; IIII sai — dùng IV.
  2. Ký tự nhỏ đứng trước ký tự lớn = trừ. IV = 5 − 1 = 4; CM = 1000 − 100 = 900.
  3. Chỉ được phép trừ với I, X, C. I chỉ trừ trước V và X. X chỉ trừ trước L và C. C chỉ trừ trước D và M. Không có VL, LD, DM…
  4. Không có số 0. Hệ La Mã không biểu diễn được 0 hay số âm.
  5. Phạm vi truyền thống: 1 – 3999. Vì M không lặp quá 3 lần, số tối đa là MMMCMXCIX = 3999.

Ví dụ năm phổ biến

NămLa MãPhân tích
1990MCMXCM(1000) + CM(900) + XC(90)
1995MCMXCVM + CM + XC + V
2000MMM + M
2005MMVMM + V
2024MMXXIVMM + XX + IV
2027MMXXVIIMM + XX + VII

Câu hỏi thường gặp

Số La Mã lớn nhất viết được là bao nhiêu?

Trong ký pháp La Mã truyền thống, số lớn nhất là 3999 = MMMCMXCIX. Vì không được lặp ký tự M quá 3 lần liên tiếp và không có ký hiệu cho 5000, phạm vi thông dụng chỉ đến 3999. Các số lớn hơn cần ký pháp mở rộng (vinculum — gạch ngang trên đầu) không dùng phổ biến.

Vì sao 4 viết là IV chứ không phải IIII?

Do quy tắc trừ: ký tự nhỏ đứng trước ký tự lớn = trừ đi. IV = V − I = 4. Bên cạnh đó, không được lặp một ký tự quá 3 lần liên tiếp, nên IIII sai. Ngoại lệ: một số đồng hồ cổ dùng IIII cho tính đối xứng thẩm mỹ với VIII.

Số La Mã có số 0 không?

Không. Người La Mã cổ không có ký hiệu cho số 0 — đó là một trong những lý do hệ Ả Rập (bắt nguồn từ Ấn Độ) thay thế: có 0 giúp biểu diễn số vị trí, phép tính và số âm dễ hơn nhiều.

1990 viết bằng số La Mã như thế nào?

1990 = MCMXC. Phân tích: M (1000) + CM (900) + XC (90). Áp dụng quy tắc trừ: CM = 1000 − 100 = 900 và XC = 100 − 10 = 90. Tương tự 2024 = MMXXIV (2000 + 20 + 4), 2027 = MMXXVII (2000 + 20 + 7).

Số La Mã có phân biệt chữ hoa – thường không?

Chuẩn viết hoa (I, V, X, L, C, D, M). Đồng hồ cổ và văn bản trang trí đôi khi dùng chữ thường (i, v, x…). Công cụ này tự chuyển sang hoa khi bạn nhập chữ thường để chuẩn hoá.

Đã sao chép ✓